artist's blog

(Nederlandse versie onderaan deze post)

In my work my fascination for computers, technology, science fiction and machines meets my interest in the working of the subconscious. Hereby I especially make research into the shifting of perspective between unconscious and conscious looking, changes of context and what coincidence is about.

The collages can consist of re-used advertising material, books, photographs and so on. I also use my own photographs. I cut the material / the images into tiny pieces (fragments). Because I am working on the material intensively (selecting material, making photographs, again selecting, thinking, cutting, glueing, and that over and over again) the material is imprinted into my subconscious. By fragmenting the images, context and perspective disappear. Yet each fragment retains its own image. By rearranging these fragments into a collage, another, totally new image appears. As an artist I am in fact a service hatch. I absorb the images etc. which surround me, and transform them into a new image, at which I submitted my own vision. This way I am actually mapping the subject.

I see this process as a form of technology which connects with the way our subconscious works, and I do not see it as a vague spiritual phenomena.

In view of the methods I use, the making of a work takes quite a long time. In addition it is hard to assess how much basic material (images) I need for a work, because I beforehand don’t know which parts of images I will use. And I also cannot make thousands of fragments at once, for only one gust of wind… Altogether this means I have to leave it to chance. Strangely enough this always works out well. Therefore I consider this as an organic formation process, because it results,  in some chaotic kind of way, in an aesthetic whole, just as in nature.

——————————————————————————————————————————————————————————

In mijn werk komt mijn fascinatie voor computers, techniek, science fiction en machines samen met mijn interesse in de werking van het onderbewustzijn. Hierbij onderzoek ik vooral de verschuiving in perspectief tussen onbewust en bewust zien, verandering van context en wat toeval is.

De collages kunnen bestaan uit hergebruikt reclamemateriaal, boeken, foto’s etc. Ook gebruik ik  eigen foto’s. Het materiaal/ de afbeeldingen knip ik in stukjes (fragmenten). Doordat ik intensief met het materiaal bezig ben (foto’s maken, selecteren, nadenken, selecteren, knippen, plakken, en dat vele malen opnieuw per werk) wordt het materiaal in mijn onderbewustzijn geprent. Door de afbeeldingen te fragmenteren, verdwijnen context en perspectief. Toch behoudt ieder fragment een eigen beeld. Door de herschikking tot collage onstaat er een geheel nieuw beeld. In feite ben ik als kunstenaar een doorgeefluik. Ik absorbeer de beelden etc. om mij heen, en transformeer deze naar nieuw beeld, waaraan ik mijn visie heb toegevoegd. Op deze manier breng ik het onderwerp in kaart.

Dit proces zie ik als een vorm van techniek die samenhangt met hoe ons onderbewustzijn werkt, en  niet als een vaag spiritueel fenomeen.

Gezien de arbeidsintensieve methode die ik gebruik, duurt het maken van een werk vrij lang. Daarbij is het moeilijk in te schatten hoeveel basismateriaal (afbeeldingen) ik nodig heb voor een werk, omdat ik vooraf niet weet welke onderdelen van een afbeelding gebruikt gaan worden. Plus het feit dat ik geen duizenden fragmentjes neer kan leggen (1 windvlaag…), betekent dat ik veel aan het toeval moet overlaten. Vreemd genoeg komt dit het werk altijd ten goede. Ik beschouw dit dan ook als een organisch formatieproces, omdat het, net zoals in de natuur, op een  chaotische manier uiteindelijk toch resulteert in een esthetisch geheel.

Boek 1: Filosofen van deze tijd / samenst. Maarten Doorman & Heleen Pott, 5e druk, 2000

Boek 2: Een schitterend ongeluk / Wim Kayzer (serie uitgezonden door de VPRO in 1993), 13e druk, 2008

————————————————————————————————————————————

Boek 2 / blz. 19 (Kayzer in gesprek met Oliver Sacks)

Sacks: (…) iedere herinnering een context heeft. Het is geen momentopname van de werkelijkheid. Er is geen objectieve werkelijkheid. Alles bestaat in relatie tot onszelf, en wordt gekleurd door het heden. Dat betekent niet direct dat het vertekend wordt, maar het is geen mechanische reproductie.

Boek 1 / blz. 253 (Over Jacques Derrida)

(…) Hieruit kunnen we concluderen dat geen enkele talige uiting aan een welomschreven context gebonden is, maar ook dat geen enkele context of contextuele omschrijving toereikend kan zijn om een talige uiting te verduidelijken. Dat is de uiteindelijke betekenis van Derrida’s vaak aangehaalde stelling: ‘Il n’y a pas de hors-texte.’ Elke tekst behoort tot een feitelijke context, maar geen enkele context kan definitief afgebakend worden. Deze principiële citeerbaarheid en herhaalbaarheid, waaraan Derrida de naam iterabiliteit geeft, vormen de mogelijkheidsvoorwaarden voor elke betekenisconstructie (…).

———————————————————————————————————————————

Hierbij moet ik denken aan een observatie die ik laatst deed, omtrent droom versus werkelijkheid. In mijn dromen zie ik steeds een bepaalde trap/overloop. In eerste instantie herkende ik die niet. Tot ik op een gegeven moment  tv zat te kijken,  en ik door een geluid van de kat waarschijnlijk zonder nadenken mijn hoofd richting deur/trap/overloop draaide, en geheel zonder idee was. In een flits herkende ik toen pas de trap/overloop uit mijn dromen.

Hieruit maakte ik op, dat door de andere ‘inkleuring’ (context/betekenis) die ik er aan gaf als ik bewust dacht aan de trap, of er bewust naar keek, ik  de ‘droomtrap’ niet meer herkende omdat ik die in een ander perspectief (in de zin van context/betekenis) had ‘gezien’.

a) beeld in droom

b) beeld in werkelijkheid, als je er bewust naar kijkt

c) beeld in werkelijkheid, als je er onbewust naar kijkt

De beelden van a) en c) komen het meest overeen.

“Persoonlijk verslag . van Robert Jan Smits van wat het betekent om onderweg te zijn en verbeeldt de speciale gemoedstoestand die alleen ontstaat bij degene die reist om het reizen zelf. Deze verhoogde staat van bewustzijn – het ‘joie de vivre’ dat zo dynamisch wordt beschreven in de klassieker On The Road van Jack Kerouac – vormt de inspiratiebron. Filmmaker Robert Jan Smits reisde een maand door de VS via Detroit, Chicago, Denver, Salt Lake City en San Francisco. Hij onderzocht of de onbevooroordeelde en avontuurlijke levensstijl van On the Road nog steeds bestaat in het Amerika van vandaag. De film kijkt met de geest van toen naar de tijd van nu. Net als in On The Road werd tijdens het filmen vrijwel niets van tevoren gepland, en zoveel mogelijk aan het toeval en de intuïtie overgelaten. In het verlengde van Smits’ reis liggen de levensinstelling van de beat generation en de boeddhistische visie op het leven, die beide een perfecte basis vormen voor precies die manier van reizen.”

http://www.websters-online-dictionary.org/Cr/Cross-reading.html

A link to the definition of cross-reading. Actually I was looking for something slightly different. I found out, when I am reading several books at the same time (well, not exactly the same time ofcourse), each time I find very interesting connections between the different subjects of the books. Ofcourse it depends on what kind of books you’re reading. When reading two novels, the connections will be less obvious. But I remember I once was reading a book about clouds, and one about the subconscious, I came across several amazing discoveries.

Yesterday I thought about it, and decided this phenomenon should be called ‘crossreading’. The definition mentioned above is not right, and I couldn’t find some other word which could describe my kind of reading. But perhaps there is, and I just do not know of it. (if you do, please let me know).

Another thing I found, is since I have been working with my subconscious in some kind of experimental way, I feel like it sort of becomes kind of natural to see connections between things. In fact, it’s too hard to explain this, espec. in English. Even in Dutch I think I just cannot explain it (yet). Also I think it could be just accidental. But I had some strange experiences lately. I presume other people would then think it was their dead mother in law sitting on the couch and whispering in Derek Ogilvies ear, but I prefer to think that all things we cannot explain (yet) are things within ourselves we don’t know about (yet). And I hope I get to live long enough, that some scientists will discover this.

I’m reading the book ‘What do pictures want? The lives and loves of images’ by W.J.T. Mitchell. Interesting stuff, although English is not my motherlanguage, and I couldn’t find a Dutch translation. I think it’s quite difficult to translate, for instance the word ‘image’ has various meanings, when you translate it into Dutch each meaning uses another word.  I guess. But I am no translator. Obviously. I once met one. He was paranoid. Whether this was because of the huge variety of meanings and choices to make, or because he smoked a lot of pot, don’t know.

Anyway, it’s an interesting book, which I found when looking for literature about 9/11. Mitchell had written some essay (or also a book?) about it, or gave some lecture somewhere (…. o sorry… I always forget these kind of futilities). In thís book he also writes about 9/11. The terrorist act can be seen as an iconoclastic act, ánd at the same time as the creation of a new icon/image (the twin towers burning etc.). A quotation of the first chapter (page 25/26), for this can be seen also as a context for my own work:

” [...] A predictable objection to my whole argument here (JH: you should read the book ….:-) that it attributes a power to images that is simply alien to the attitudes of modern people. Perhaps savages, children, and illiterate masses can, like sheep, be led astray by images, but we moderns know better. Historian of science Bruno Latour has put a decisive stumbling block in the way of this argument in his wonderful book ‘We Have Never Been Modern’. Modern technologies, far from liberating us from the mystery surrounding our own artificial creations, have produced a new world order of ‘factishes’, new syntheses of the orders of scientific, technical factuality on the one hand and of fetishism, totemism, and idolatry on the other. Computers, as we know, are nothing but calculating machines. They are also (as we know equally well) mysterious new organisms, maddeningly complex life-forms that come complete with parasites, viruses, and a social network of their own. New media have made communication seem more transparent, immediate, and rational than ever before, at the same time that they have enmeshed us in labyrinths of new images, objects, tribal identities, and ritual practices. Marshall McLuhan understood this irony very clearly when he pointed out that  ‘by continuously embracing technologies, we relate ourselves to them as servomechanisms. That is why we must, to use them at all, serve these objects, these extensions of ourselves, as gods or minor religions. An Indian is the serveo-mechanism of his canoe, as the cowboy of his horse, or the executive of his clock’. [...] ”

So, more books to be read! And more questions raised:
‘Do I feel modern?’
‘Can I become my own image?

Read this morning at www.informatieprofessional.nl that several psychiatrists believe there’s too much information about the Rorschach test online at Wikipedia. According to an article at the New York Times. Immediately I downloaded the ten test pictures, as I am kind of obsessed with the way we look at things, and how the subconscious filters information. The way I draw is about the same as looking at a Rorschach test picture, for me it is the most direct way to get through to my subconscious.

A few years ago I wanted to test how this process works. I needed to find a subject in which I wasn’t interested at all, so the result would be more ‘clean’ (with no pictures of it already sticking in my brain). So I choose football (soccer). For one long day I dived into this really annoying subject; I read some old football comic books (like ‘Sjakie en zijn Wondersloffen’  which was one of my son Aram’s favourite comic books),

.. I read all about the notorious  offside rules (which I immediately forgot), watched a game and some talking heads reviewing it. In the meantime I made drawings, as well as the morning after. As you may know, when you’ve learned something, it sticks better the next day, so yes, the results in the drawings were better in the ones I made the morning after.

First one I made just after watching the game:

(Caption: ‘Vanuit rust ken je altijd ‘t beste voetballen’ , freely translated: ‘From rest you can always play best’, said at the previes PSV – Fenerbahce by Johan Cruyff, 23rd of October, 2007)

Next two images are made the next morning (I find the second one better):

I think it would be interesting making drawings in the same way like this, of the Rorschach test pictures, and as many as possible, so you have several drawings (and therefor meanings) of each picture. So yes, ofcourse, the more you can read about it at sites as Wikipedia, the more you know h0w to influence it. Some time ago I found a funny picture about this:

(From: Watchmen – Dave Gibbons (drawings) & Alan Moore (texts))

(Small translation: When the psychiatrist asks ‘What do you see’ the man answers: ‘A beautiful butterfly’)

On the other hand, as the above nicely illustrates: everybody knows what is expected. And on another other hand: if  you see monsters, does that mean you are mentally ill? As for myself, I can see a lot of weird things in the pictures.Perhaps because I am an visual artist, and I use these images. But perhaps, if I wasn’t an artist….. what had become of me then?

Don’t know if this book has been translated to English… then the title would be something like ‘The clever subconscious. Thinking with expression’.

(Blind embossed, ‘D. Bolongaro & Son, Manchester’; copy from orig. stereoview; thanx to the owner)

From: God als misvatting by Richard Dawkins (Nieuw Amsterdam, 2006)

Source: the Standaard Encyclopedie (Standaard, 1972)